Özkonak Kasabasının Tarihi

Özkonak Çevre İncelemesi

Özkonak Kasabasının Tarihi

Özkonak , Nevşehir ilinin ve Avanos ilçesinin kuzeyinde bulunur. Nevşehir iline uzaklığı 35 km. Avanos ilçesine uzaklığı 17 km dir. Özkonak, etrafını çevreleyen dağların meydana getirdiği vadi içerisinde kurulmuş büyük bir kasabadır. Asıl adı Genezin’dir. Genezin Genez ve in sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelen kolay yerleşme yeri demektir. Sonradan Genezin ismi değiştirilerek ve Ortaköy ile birleştirilerek Özkonak adı verilmiştir.

a)- Genezin adını nereden almıştır.

Genezin adının nereden alındığı hakkında birtakım söylentiler vardır. Söylentiler içinde en uygun olanı şunlardır:

1)- Genezin’e çok eski tarihlerde kalabalık bir kabile gelir. kalabalık halde gelen bu boy başkanının yanında Sarı Senem adında çok güzel bir kız bulunur. Kabilenin nereden geldiği hakkında bir bilgi yoktur. Fakat çok uzaklardan geldiği tahmin edilmektedir. Ayrıca Sarı Senem ‘in sözü geçerli, kabîleye hakim bir kız olduğu sanılmaktadır. Kabile Genezin’e yaklaşınca o zaman ki halkın yaşadığı kayadan oyma evlerini (bugünkü in dediğimiz) yerleri görürler. Sarı Senem kabile halkına seslenerek gene in gözüktü der.
Bu sözcük zaman aşımından sonra Genezin sözcüğüne dönüşür.

2)- Diğer bir söylentide şöyledir :
Özkonak’ın ortasından tabiat kuvvetlerinin meydan getirdiği büyük bir dere geçmektedir. Bu dere şimdi olduğu gibi o eski tarihlerde bile köyü iki mahalleye ayırmıştır.
• Cami-i Kebir Mah. (Büyük Cami, Büyük Mahalle)
• Cami-i Cedit Mah. (Küçük Cami, Küçük Mahalle)

Cami-in Cedit mahallesinde Genez adında zengin ve kalabalık bir aile yaşarmış, bu aile aynı zamanda köyün ağa ailesiymiş, köyün ağa ailesi olduğu gibi çevre köyleri halkı tarafından bilinmekte ve sevilmekte imiş, işte bu ailenin adına izafeten Genezin adı verilmiştir. Genezin adının nereden geldiği hakkında ileri sürülen fikirler içerinde ikincisinin doğru olabileceği sanılmaktadır.

b)- Özkonak’a Nereden ve Kimler Gelmişlerdir :
Özkonak’a ilk gelen aileler şunlardır ;
• Haytalar
• Ateşoğulları
• Gazezler
• Ramazanoğulları
• Himmetoğulları
• Mürüdoğulları
• Çilabdullahoğulları
• Baloğlu sülalesi
Yukarıda belirttiğimiz sülaleler daha önceleri bölgemizin çeşitli yerlerinde yaşayan Türk ve Müslüman boylar olup merkez bölgeyi ellerinde bulunduran Rumlardan burasını alarak yerleşmişlerdir. böylece genezin tamamen Türklerin eline geçmiştir.

Genezin’e ilk yerleşen ve isimleri belirtilen boylar (sülâleler) ; Karadağ, Alınçınarı, ortaçayır, Belha ve Aliğili bölgelerinde yaşarlardı. Daha sonra bu Türk kabileleri Karadağda birleşerek Rumşahının ikamet ettiği Rumşa bölgesine hücum ederek onları mağlup edip Genezin’e yerleşmişlerdir.

Devam edecek…

Özkonak Atatürk İlkokulu
1983/1984 Güz Seminer Çalışması

Özkonak ta yerleşik ailelerden ilk Müslüman olan aile Gazezler, en son Müslüman olan aile Tak ailesiymiş.
Kaynak : Bünyamin Erden Hoca, Halil Demir Hoca